متخصص بیماری های داخلی


عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران

شکایات شایع

بی حسی و گزگز دست وپا

احساس خواب‌رفتگی در اندام‌ها یا هر قسمتی از بدن یك احساس غیرطبیعی و همراه با سایر شكایات حسی نظیر سوزن‌سوزن شدن، گزگز و مورمورشدن یا احساس سوزش است که اصطلاحا آن را «پارستزی» می‌نامند. این حالت‌ها می‌تواند به صورت موقت یا مزمن روی دهد.
بطور موقت میتواند در اثر بد نشستن یا نشستن طولانی‌مدت به صورت دوزانو یا چهارزانو پاها دچار خواب‌رفتگی شوند ولی اگر خواب‌رفتگی اندام بهه صورت روزمره یا مداوم یا خودبه‌خود و بدون فشار خارجی روی عصب باشد، می‌تواند نشانه یك اختلال یا بیماری زمینه‌ای در بدن باشد.
از دیگر علل خواب‌رفتگی اندام‌ها:
كم‌خونی از نوع كمبود ویتامین B122، ‌دیابت -چربی خون -پرفشاری خون – سیگار -بیماریهای در گیری عصب محیطی مثل سندرم تونل کارپ -گیلن باره -ام اس -مسمومیت با فلزات سنگین نظیر سرب و ارسنیك، التهاب نخاع، ایسكمی موقت مغز، سكته‌های مغزی و گاهی تومورهاست ولی هر فردی با خواب‌رفتگی دست و پا نباید تا زمان بررسی آن به وسیله پزشك به خود برچسب بیماری خاص یا خطرناكی بزند. در هر فرد علت خواب‌رفتگی دست و پا به محل و همراهی با سایر علائم بستگی دارد.

اضافه وزن وچاقی

معمولاً برای تشخیص وزن مناسب در افراد، از فرمولی براساس قد و وزن استفاده می‌کنند که نمایه توده بدن (BMI)نامیده می‌شود و از تقسیم وزن بر مجذور قد بدست میاید. اگر نمایه توده بدن فرد بین ۲۵ تا ۲۹ باشد آن را اضافه وزن و از این حد بالاتر را چاق میگویند.
این موضوع حقیقت دارد که معمولا ما در صورتی دچار چاقی یا اضافه وزن می‌شویم که یا زیاد غذا بخوریم یا به اندازه کافی فعالیت بدنی نداشتهه باشیم. اما گاهی چاقی می‌تواند دلایل پزشکی داشته باشد که در اینجا به 8 مورد آن اشاره میکنیم:
1)کم ‌کاری تیرویید
2)مصرف قرص‌های جلوگیری از بارداریچاقی
3)مصرف قرص‌های ضدافسردگی
4)دیابت نوع 2
5)نشانگان کوشینگ یاهیپرکوتیکوتیزولیسیم
6)نشانگان تخمدان پلی‌کیستیک
7)مصرف استروژن
88) استروییدها(در درمان روماتیسم وآسم و..)

اسهال

اِسهال (به انگلیسی: Diarrhea) وضعیتی است که در آن فرد بیمار دست کم سه بار در روز دفع مدفوع روان یا مایع دارد. این حالت می‌تواند چند روز به طول بیانجامد و موجب کم آبی بدن می‌شود که در پی از دست دادن مایعات رخ می‌دهد. نشانه‌های کم آبی معمولاً با از بین رفتن کشش طبیعی پوست و تغییر در شخصیت آغاز می‌شود. این وضعیت می‌تواند پیشروی کند و در حالات حادتر منجر به کاهش ادرار، رنگ‌پریدگی، ضربان سریع قلب، و کاهش در پاسخگویی شود. ولی مدفوع روان اما بدون آب در کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند می‌تواند طبیعی باشد.

عمده‌ترین دلیل اسهال عفونت روده‌ها است که ممکن است در پی این شرایط به وجود بیاید: ویروس، باکتری، انگل یا وضعیتی که به عنوان اسهال و استفراغ شناخته می‌شود. این آلودگی‌ها معمولاً از طریق غذا یا آبی حاصل می‌شوند که آلوده به مدفوع شده‌اند یا مستقیماً از فردی منتقل می‌شوند که به این بیماری آلوده شده است. این بیماری را می‌توان به سه دسته تقسیم‌بندی کرد: اسهال آبکی کوتاه مدت، اسهال خونی کوتاه مدت، و اگر به مدت بیش از دو هفته ادامه یابد، به عنوان اسهال پایدار شناخته می‌شود. اسهال آبکی کوتاه مدت می‌تواند در پی آلودگی به وبا باشد. اسهال خونی کوتاه مدت وضعیتی است که به عنوان دیسانتری هم شناخته می‌شود.شماری از عوامل غیرعفونی نیز ممکن است منجر به اسهال بشوند. این عوامل شامل این موارد هستند: پرکاری تیروئید، عدم تحمل لاکتوز، بیماری‌های التهابی روده، مصرف برخی داروها، سندروم روده تحریک‌پذیر و یک سری عوامل دیگر. در بیشتر موارد، برای شناخت عامل اصلی به کشت مدفوع نیازی نیست.

تهوع و استفراغ

علل تهوع و استفراغ

1-از علل مرکزی استفراغ

داروهای شیمی درمانی و مخدر ها
عفونت‌های حاد خصوصاً در بچه‌ها
علل متابولیک:حاملگی (اول صبح‌ها)، نارسایی کلیه،کتو اسیدوز دیابتی،افزایش کلسیوم

2-از علل رفلکسی  (مخیطی) استفراغ

التهاب و تحریک GI
آپاندیسیت
کوله سیستیت
پانکراتیت
گاستریت حاد یا پریتونئت‌ها
گاستروانتریت‌های ویروسی یا باکتریایی
مواد استفراغ آور مثل ایپکاک
زخم گوارشی (بلافاصله بعد از خوردن غذا)

3-انسداداستفراغ

انسداد رودهٔ کوچک یا بزرگ (در شرح حال بیمار استفراغ با بوی مدفوع دارد)
تنگی پیلور یا آشالازی و..(استفراغ چند ساعت بعد غذا و حاوی تکه‌های هضم نشده)

4-علل عصبی-مرکزی

افزایش فشار داخل مغزICP
لابیرنتینیت گوش داخلی
آسیب سر
میگرن
بیماری حرکت

5-علل سایکوژنیک(روانی)

تصاویر و بوهای زننده
آنورکسی و بولیمی

6-سایر علل

MI(سکته قلبی)
درد شدید مثل تورشن بیضه‌ها
بدخیمی‌های وسیع

اختلال بلع یا گیر کردن غذا

مسیر بلع غذا از دهان شروع می‌شود و تا تحویل غذا به معده ادامه دارد. هر گونه احساس گیرکردن غذاهای جامد و یا حتی مایعات در مسیر دهان تا معده را دشواری بلع یا دیسفاژی (dysphagia) می‌نامند.

مسیر دهان تا معده، یک لوله خالی معمولی نیست و ساختمانی عضلانی دارد، بنابراین اختلال حرکتی در این مسیر هم می‌تواند موجب بروز دشواری بلع شود.
علل احتمالی دیسفاژی با بلع دشوار شامل این موارد است:

 

بلعیدن غذا با سرعت زیاد یا گاز زدن تکه‌های بزرگ غذا.
نخورندن مقدار کافی آب به همراه غذا.
خوردن غذا هنگام درازکشیدن.
ابتلا به عارضه یا اختلالی که بر عضلات و اعصاب اثر گذاشته است، مانند سکته‌مغزی، بیماری پارکینسوندیسفازی یا ام‌اس(MS ).
وارد آمدن آسیب به مری، مانند ایجاد بافت جوشگاهی ناشی از بازگشت اسید معده به درون مری (ریفلاکس).
دچار بودن به بیماری‌هایی که بر مری فشار می‌آورند، مانند بزرگی قلب یا غده تیروئید.

مسیر بلع عضلانی است و زمانی که عضله با مشکلی درگیر باشد، بیمار در مصرف جامدات و مایعات با دشواری روبه‌روست؛ ولی اگر علت دشواری بلع، انسداد داخل مری باشد ـ مثلا تومور مری یا زخمی که ورم کرده است ـ فرد ابتدا فقط نسبت به جامدات حساسیت نشان می‌دهد و به تدریج وقتی تومور بزرگ می‌شود، مایعات هم به سختی فرومی‌رود.

بنابراین شرح حال بیمار مهم‌ترین عامل برای تشخیص درست علت است.

در مواردی که مشکل به داخل لوله مری مربوط است، برای تشخیص باید  آندوسکوپی انجام شود.

احساس گرسنگی مداوم

10علت گرسنگی مداوم:
1• بدن شما دچار کمبود آب شده است
کم شدن آب بدن، یکی از دلایل احساس گرسنگی است، در واقع کمبود آب در بدن حتی در سطح خفیف به عنوان نشانه گرسنگی ظاهر می‌شود.. اعلام گرسنگی و تشنگی از طریق هیپوتالاموس انجام می‌گیرد.

2• کربوهیدرات ساده زیاد مصرف می‌کنید
کربوهیدرات‌های ساده مانند مواد غذایی حاصل از آرد و شکر، سطح قند خون را به شدت افزایش می‌دهند و به سرعت پایین می‌آورند. پایین آمدن ناگهانی شکر خون باعث تحریک احساس گرسنگی می‌شود. از مواد غذایی سرشار از فیبر مانند بادام، سیب، پسته و غیره به جای کربوهیدرات‌های استفاده کنید.

3 • خواب شبانه شما بی‌کیفیت بوده است
کمبود خواب باعث افزایش هورمون Gherlin که محرک اشتها است و کاهش هورمون Leptinn که محرک احساس سیری است، می‌شود

4• به اندازه کافی چربی نمی‌خورید
چربی‌های اشباع‌نشده نیز همانند پروتئین باعث احساس سیری می‌شوند. از مغز میوه‌ها، آووکادو و روغن‌های سالم برای تأمین چربی موردنیاز بدنن استفاده کنید. به گفته متخصصین، ۲۰ الی ۳۰ درصد کالری موردنیاز روزانه بایستی از طریق چربی تأمین شود.

5• زیاد استرس دارید
از علل دیگر احساس گرسنگی دائمی داشتن استرس زیاد است. زمانی که تحت‌فشار هستید، بدن هورمون‌های استرس یعنی آدرنالین و کورتیزول بیشتری ترشح می‌کند. افزایش این هورمون‌ها باعث می‌شود بدن احساس کند موردحمله قرار گرفته و به انرژی نیاز دارد. در نتیجه اشتهای شما افزایش می‌یابد. همچنین استرس سطح ماده شیمیایی سروتونین را در مغز کاهش داده و باعث احساس گرسنگی کاذب می‌شود. سعی کنید از طریق شرکت در کلاس‌های یوگا یا روش‌های دیگر آرامش خود را به دست آورید.

6• بدن شما به پروتئین بیشتری نیاز دارد
از دلایل دیگر احساس گرسنگی دائمی کمبود مصرف پروتئین است. اگر در وعده‌های غذایی خود از پروتئین و چربی سالم استفاده کنید، مدتت بیشتری احساس سیری خواهید داشت. پروتئین نه تنها مدت طولانی‌تری در معده می‌ماند و احساس سیری می‌دهد، بلکه احساس گرسنگی را نیز سرکوب می‌کند. روزانه حداقل ۴۶ گرم پروتئین مانند ماست چکیده، تخم‌مرغ، گوشت و غلات سبوس‌دار بخورید.

7• وعده‌های غذایی را نادیده می‌گیرید
اگر صبحانه یا ناهار نخورید، بیشتر گرسنه می‌شوید. زمانی که معده برای مدتی طولانی خالی می‌ماند، هورمون گرسنگی Gherlin را بیشتر تولید می‌کند و اشتهای شما افزایش می‌یابد. سعی کنید بیش از ۴ الی ۵ ساعت وقفه بین وعده‌های غذایی ایجاد نشود. حتی اگر از صبحانه خوشتان نمی‌آید، در ساعت اول پس از بیدار شدن، چیزی مانند ماست، کره بادام‌زمینی یا تکه‌های سیب بخورید.

8• غذا را قورت می‌دهید و به اندازه کافی نمی جویدگرسنگی
از دلایل دیگر احساس گرسنگی دائمی نجویدن غذا به اندازه کافی است. اگر غذا را نجویده قورت دهید، معده پر می‌شود؛ اما مغز زمان کافی برای ثبت حس سیری نداشته است. در نتیجه همچنان اشتها خواهید داشت. سعی کنید به آرامی غذا بخورید و هر لقمه را کامل بجوید. حدود ۲۰ دقیقه زمان لازم است تا سیگنال سیری به مغز برسد.

9• در معرض تبلیغات مواد غذایی قرار دارید
با توجه به تبلیغاتی که ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۷ روز هفته در زندگی افراد وجود دارد، تعجبی ندارد که بسیاری از افراد همواره هوس خوردن می‌کنند.

10• از یک سری داروهای خاص استفاده می‌کنید
ممکن است برخی از داروهایی که برای رفع بیماری‌ها استفاده می‌کنید، باعث افزایش اشتها شود. داروهای ضدافسردگی و کورتیکواستروئیدها اشتها را افزایش می‌دهند و باعث می شوند دائما احساس گرسنگی کنید. در این مورد بهتر است با پزشک خود صحبت کنید.

آسیت(ورم شکم)

آب آوردگی شکم یا آسیت (Ascites)‏

به معنای جمع شدن مایع اضافی در شكم و ورم شكم است.
تشخیص آسیت با ماتیته جابجا شونده در دق (پزشکی) و سونوگرافی قابل انجام است. از نظر بالینی وقتی آسیت قابل تشخیص است که حجم مایعع بیش از 500 سی سی باشد.

علل آسیتآسیت
1-آسیت می‌تواند فرم پیشرفته ورم اندام‌ها به دنبال بیماری نارسایی قلبی باشد، یعنی وقتی نارسایی قلبی به درجات خیلی شدید می‌رسد، ورم پاها از مچ به ساق و از ساق به ران و در نهایت به شكم گسترش می‌یابد.
2-در مورد بیماری‌های كلیه كه یكی از آنها دفع شدید پروتئین از كلیه‌هاست نیز در صورت وخامت می‌تواند بیماری آسیت ایجادد شود.
3-اما عامل اصلی آسیت، سیروز كبدی است، سیروز كبدی به معنای آسیب ساختمان و عملكرد كبدی است.
4-علت دیگر آسیت می‌تواند انواع سرطان‌های داخل شكم مثل سرطان معده، سرطان كبد و سرطان روده بزرگ باشد كهه البته شیوع كمتری نسبت به سیروز کبدی دارند، ولی به عنوان اولین تظاهر این بیماری‌ها اهمیت دارند.
5-کمبود پروتیین و آلبومین و سوء تغذیه
66-کم کاری تیروئید

فشار خون بالا

فشار خونفشار خون بالا یا پرفشاری خون

(به انگلیسی: Hypertention) که گاهی به آن پرفشاری شریانی گفته می‌شود، یک بیماری مزمن است که در آن فشار خون در شریان‌ها بالا می‌رود. به دنبال این افزایش فشار، قلب باید برای حفظ گردش خون در رگ‌های خونی شدیدتر از حالت طبیعی فعالیت کند. فشار خون شامل دو مقیاس سیستولی و دیاستولی است که وابسته به انقباض (سیستول) یا شل شدن (دیاستول) ماهیچه قلب بین ضربان‌ها می‌باشند. در حالت استراحت، فشار خون طبیعیِ سیستولی (یا حداکثر فشار خون) بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ میلی‌متر جیوه و فشار خون طبیعی دیاستولی (یا حداقل فشار خون) بین ۶۰ تا ۹۰ میلی‌متر جیوه است.

در صورتی که فشار خون بطور مزمن برابر یا بیش از ۱۴۰ بر روی ۹۰ میلی‌متر جیوه باشد، فرد از فشار خون بالا رنج می‌برد. نزدیک به 50 درصد از مبتلایان به فشار خون از بیماری خود مطلع نیستند و بسیاری از بیماران به صورت تصادفی از فشار خون خود با خبر می شوند. درصد زیادی از بیماران مبتلا به فشار خون، بیماری خود را کنترل نمی کنند.

پرفشاری خون در یکی از دو گروه پرفشاری اولیه یا پرفشاری ثانویه قرار می‌گیرد. حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد از موارد از نوع پرفشاری اولیه هستند و این بدان معناست که هیچ دلیل پزشکی مشخصی برای آن وجود ندارد. ۵ تا ۱۰ درصد دیگر از نوع پرفشاری ثانویه هستند که شرایط تاثیر گذار بر کلیه‌ها، شریان‌ها، قلب یا دستگاه غدد درون ریز باعث ایجاد آن می‌شوند.

عوارض پرفشاری خون:

در برخی موارد بالا رفتن فشار خون باعث خون‌ریزی مغزی می‌شود.پرفشاری خون عامل خطر عمده در سکته مغزی، سکته قلبی (حملات قلبی)، نارسایی قلب، آنوریسم‌های شریانی (به عنوان مثال، آنوریسم آئورت)، بیماری شریان‌های پیرامونی و دلیل بیماری‌های مزمن کلیه است. حتی افزایش خفیف فشار خون شریانی نیز با کاهش امید به زندگی مرتبط است.

درمان فشار خون :تغییر رژیم غذایی(به خصوص رژیم کم نمک) و روش زندگی می‌تواند در کنترل فشار خون موثر بوده و خطر عوارض ناشی از آن را بر سلامتی کاهش دهد. با این حال، درمان دارویی غالباً برای افرادی که تغییر روش زندگی در آنها بی تاثیر بوده و یا کافی نبوده است، ضروری می‌باشد.