متخصص بیماری های داخلی


عضو انجمن متخصصین گوارش و کبد ایران

دکتر منصوره فریدنیا

رژیم غذایی در بیماریهای تیروئید

تیروییدرژیم غذایی در اختلالات تیروئید

ید  به کمک آنزیم تیروئید پراکسیداز به هورمون تیروئید وارد میشود .کاهش فعالیت این آنزیم باعث گواتر و کم کاری تیروئید میشود .به موادی که فعالیت این آنزیم را مختل میکنند مواد گواتروژن میگویند.که شامل تیوسیانین ها (ترکیبات گوگرد دار)وفلاونوئید ها وکورستین ها میباشند .

رژیم گواتر و کم کاری تیروئید

استفاده از :غذاهای دریایی که حاوی ید و سلنیوم میباشند مثل ماهی قزل آلا  ,تن, ماهی آب شور  و میگو – نمک ید دار(نیاز روزانه ید 150 میکرو گرم است) و اسفناج توصیه میشود.کلم

پرهیز از مواد گواتروژن شامل:

انواع کلم ها مثل :گل کلم, کلم بروکلی, کلم پیچ ,کلم قرمز ,کلم قمری

تربچه ,شلغم, ذرت, بذر کتان, سیب زمینی شیرین , سویا, پیاز, چای , گریپ فروت, انگور ,زرد آلو

 

6 روش برای اصلاح اضافه وزن در بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید

1-استفاده از کربوهیدراتهای مرکب (نان کامل ,غلات کامل, میوه و سبزیجات)به جای کربوهیدراتهای ساده (نان سفید و قند و شکر وشیرینی جات)

2-حذف گلوتن از رژیم غذایی شامل :آرد گندم مثل نان ,پاستا , کیک ,جو, جو دو سر, چاودار, انواع سس سالاد و شکلات

3-مصرف غذاهای ضد التهاب که به بهبود سیستم ایمنی و کاهش درد و افسردگی نیز کمک میکنند مثل :سبزیجات پررنگ,  گوجه فرنگی, ماهی های چرب, آجیل, میوه ها , روغن زیتون

4-مصرف وعده های غذایی کوچکتر حاوی ریزمغذی ها ,پروتئین های با کیفیت ,چربی های سالم و کربوهیدراتهای مرکب یا پیچیده که منجر به تعادل قند خون و پیشگیری از اضافه  وزن میشود .

5- ورزش های هوازی و تقویت کننده قلب و عروق  که باعث افزایش متابولیسم بدن میشوند البته به جای 3 جلسه در هفته  4-5 جلسه در هفته موثر میباشد.

6-مصرف داروهای تیروئید  با معده خالی 30-60 دقیقه قبل از صبحانه با آب فراوان.

رژیم غذایی در پر کاری تیروئید

1-برعکس بیماران کم کاری تیروئید در این بیماران برای کاهش میزان و فعالیت هورمون تیروئید توصیه به خوردن مواد غذایی گواتروژن میشود (برای دیدن مواد گواتروژن به قسمت رژیم غذایی کم کاری تیروئید وگواتر مراجعه نمائید).

2-به دلیل علایم متابولیسم بالا دربیماران پرکاری تیروئید, از خوردن مواد غذایی محرک مثل :شکلات ونوشیدنیهای کافئین دار چای قهوه کولا ونیز مصرف سیگار پرهیز نمایید.

3- به دلیل بالا بودن سوخت و ساز مواد غذایی در این بیماران, برای پیشگیری از کمبود ویتامینها از مکمل های غذایی وکلسیم و ویتامینهای گروه A,B,C,Dتوصیه میشود .

رژیم کبد چرب

وجود چربی در کبد طبیعی است، اما اگر این میزان از چربی بیش از ۵ تا ۱۰ درصد وزن کل کبد شود، فرد به بیماری کبد چرب دچار شده است.این بیماری نشانه ی خاصی ندارد اما بعد از رعایت نکردن و پیشروی این بیماری در کبد باعث سوءهاضمه شده و در نهایت منجر به سیروز کبدی وحتی مرگ انسان می شود.

2دیابتعوارض چاقی

پر فشاری خون – دیابت – چربی خون بالا- بیماریهای قلب و عروق – نقرس – واریس – آسیب مفاصل و آرتروز زودرس – تنگی نفس و برونشیت و عفونتهای ریه –سنگهای کیسه صفرا و کلیه – کبد چرب – کمر درد و …

 

کلیات درمان چاقی

1- قبل از سیر شدن دست از غذا خوردن بردارید
2- صبحانه مفصل بخورید
3- هیچ گروه غذایی را حذف نکنید (نان و غلات – گوشت وپروتین ها -شیر و لبنیات – روغن و چربی ها – میوه و سبزیجات)
4-میان وعده بخورید اما بجای بیسکویت و کیک از میوه وسبزیجات استفاده کنید
5- قبل از ناهار یک عدد سیب کوچک و 2 لیوان آب بخورید اشتهای ناهار را کم میکند
6-خواب و استراحت کافی داشته باشید (حداقل 7-8 ساعت در شبانه روز )
7-ورزش و پیاده روی مناسب و منظم داشته باشید.در حرکات ورزشی استفاده از وزنه 4 برابر بیشترباعث چربی سوزی میشود.
8-هر روز خودتان را وزن نکنید چون ممکنست نا امید شوید
9-حداکثر کاهش وزن توصیه شده در هفته نیم کیلو (500 گرم) یا در ماه 2 تا دو و نیم کیلو(2000-2500 گرم )و نه بیشتر .
10- رژیم های غذایی نادرست و سریع نه تنها سودی ندارند بلکه باعث کمبود ویتامین ها مواد مغذی و عوارض گوارشی و عصبی و.پوکی استخوانن و… میشوید

11-آب فراوان بخورید.

12- استفاده از چای زنجبیل برای ایجاد سیری وجلوگیری از ریزه خواریهای بین وعده ها مفید میباشد

13-سه اصل اساسی در بدنسازی:نقش تغذیه 60% -نقش استراحت 20% – نقش تمرین و ورزش 20%

 

رژیم غذایی برای کاهش وزن

پرهیز از :غذاهای چرب – سرخ کردنی – کره – خامه – لبنیات پر چرب -سوسیس – کالباس – انواع سس ها – نوشابه ها – آب میوه ها بخصوص صنعتی – شیرینی و کیک و انواع دسر

9ماده چربی سوز: آب –چای سبز – سالاد روز – شیر کم چرب –سوپ پیش غذا یا عصرانه – غلات کامل – گوشت مرغ – گریپ فروت –میوه و سبزیجات که دارای کالری منفی هستند شامل :سیر – پیاز – لوبیا کبدسبز – اسفناج – کدو – شلغم – گوجه – کلم بروکلی – کلم برگ – فلفل قرمز – بادنجان – توت فرنگی – سیب

رژیم کاهنده چربی
لیمو – کدو – فلفل – بادنجان – پیازچه – بادام زمینی – کنگر فرنگی – تخم گشنیز

روغن های خوب (پخت و پز ):روغن زیتون – کنجد – کانولا(کلزا)- هسته انگور-روغن دانه کتان(منبع امگا 3)

 در نهایت رژیم توصیه شده برای کبد چرب

استفاده از :لیمو – قهوه – کدو – توت فرنگی – ترب سفید –  انگور – روغن زیتون – کاکل ذرت

پرهیز از :سرخ کردنی – روغن جامد – لبنیات پر چرب – شیرینی جات اضافه – برنج و ماکارونی (کربو هیدرات )اضافه

 

رژیم فشار خون

رژیم فشار خون

رژیم فشار خون بالا ( رژیم فشار خون )

فشار خون بالا از رسیک فاکتورهای بیماریهای قلب و عروق و بیماریهای کلیه و چشم و… میباشد .

پرهیز های فشار خون:

برای کنترل فشار خون باید از مصرف سیگار و الکل و مواد غذایی حاوی سدیم ونیز استرس پرهیز نمایید.

پرهیز از :غذاهای حاوی نمک و سدیم مثل ماهی دودی و مواد غذایی و سبزیجات کنسرو شده در آب نمک , زیتون شور ,چیپس و پفک و سایر تنقلات شور .سوسیس و کالباس و انواع فست فود ها فشار خون

پرهیز از قند و شکر تصفیه شده و چربی های اشباع 

پرهیز از مواد حاوی کافئین: مثل قهوه ,چای, نوشابه های کولا و شکلات

 

 

توصیه های غذایی در فشار خون:

 

استفاده ازمواد غذایی حاوی پتاسیم ,کلسیم , منیزیوم ,ویتامین ث و E و آنتی اکسیدان ها:فشار خون میوه

این مواد با اثرات ضد التهابی و آزاد شدن پروستاگلاندین هایی که مانع از اسپاسم و تنگی عروق خونی میشوند در کاهش فشار خون نقش دارند.

شامل :لیمو ترش – سیر – پیاز – موسیر – کرفس – انگور –انار – کدو – توت فرنگی – فلفل قرمز – سویا – برگ درخت زیتون ,جوانه گندم ,پسته روغن کنجد ,آلو , هندوانه ,موز , هلو ,کلم بروکلی ,گریپ فروت, حبوبات ,سیب زمینی

 

نکته بسیار مهم و کلیدی

چاقی شکمی

برای کنترل فشار خون توصیه به کاهش وزن و کنترل چاقی(به خصوص چاقی شکمی )

 و فعالیت بدنی و ورزش و پیاده روی نقش بسیار مهمی دارد .

 

رژیم ضد اضطراب و بیخوابی

رژیم ضد اضطراب و بیخوابی

رژیم ضد اضطراب

استفاده از :آب – شیر – چای هندی – لیمو ترش – خرما – به لیمو –

غذاهای حاوی ویتامین های A,B,C,E(برای اطلاع از غذاهای حاوی این ویتامین ها به بقیه قسمتهای رژیم غذایی در همین سایت مراجعه نمائید )

**انجام کارهای گروهی و خلاق و آرامش بخش مثل : رژیم ضد اضطراب و بیخوابی

ورزش – پیاده روی – شنا – یوگا – جلسات Relaxation

مطالعه ی کتاب و قرآن و دعاوشعر –

دید و بازدید –– مسافرت –

طنز و شوخی

فعالیت های هنری مثل : نقاشی – خطاطی – موسیقی و…

 

رژیم بی خوابی

اثرات سوء بی خوابی بر سلامت

عوارض کم خوابی

 

اختلال یادگیری و حافظه و تمرکز / اضافه وزن و چاقی / دردهای گوارشی و سوء هاضمه /

اختلال در بینایی / ضعف سیستم ایمنی /کاهش مقاومت در مقابل بیماریها و ویروس ها / تشدید سردردهای میگرنی

تغییر خلق و خو / اختلالات  هورمونی بدن / اختلال در ترمیم زخم ها و بهبود بیماریها

بالاخره در بی خوابی طولانی مدت اضطراب و افسردگی

 

 

توصیه های بهداشتی و تغذیه ای برای پیشگیری و درمان بی خوابی

استفاده از:

خوراکی های آرام بخش مثل :سیب – خرما – عرق بهار نارنج – زعفران – ریحان – کلم – گشنیز – گریپ فروت – پیاز – زرد چوبه –اسطوخودوس – تخم کدو – شیر گرم قبل ازخواب

استفاده از روشهای مدیتیشن و یوگا و دوش آب گرم و شنیدن موسیقی آرام قبل از خواب

خاموش کردن کلیه وسایل الکترونیکی قبل خواب  مثل گوشی همراه ,تلوزیون, لپ تاب و …

 

پرهیز از :

خوردن خوراکی ها و نوشیدنی های محرک که در شروع خواب اختلال ایجاد میکنند :کم خوابی

مثل مواد حاوی کافئین , چای, قهوه, نسکافه و کولا

پرهیز از خوردن غذاهای سنگین و پر چرب و تند و پر ادویه در وعده شام به خصوص با فاصله کمتر از 2 ساعت قبل خواب  .

پرهیز از استفاده تلفن همراه و لپ تاب و… از حداقل 2 ساعت قبل از خواب

 

رژیم سنگ کلیه و عفونت ادراری

اگزالاترژیم سنگ کلیه و عفونت ادراری

رژیم سنگ کلیه

پرهیز از: نمک و نوشابه های رنگی – بی حرکتی- کم آبی

درسنگهای اگزالاتی پرهیز از مواد غذایی حاوی اگزالات  مثل: شکلات, آجیل ,توت فرنگی و تربچه توصیه میشود.

در سنگهای کلسیمی نیز به جز پرهیز از نمک ,مصرف زیاد مواد حاوی کلسیم پرهیز شود .

در سنگهای اسید اوریکی از خوردن زیاد پروتئین ها شامل انواع گوشتها و حبوبات و… پرهیز شود .

اب
استفاده از :

آب ومایعات فراوان در حدی  که رنگ ادرار بیرنگ باشد یعنی 10-12 لیوان در روز بنوشید .

 

خوردن :پرتقال – گریپ فروت – قهوه – انگور – آب ترب و ترب سیاه – کرفسسنگ-کلیه-علت-ابتلا-به-سنگ-کلیه-درمان-درد-سنگ-کلیه-مریض-خونه-marizkhone

– شاهی – جعفری – آویشن – پونه – بابونه – بهار نارنج – پوست خربزه

*** به جز توصیه های غذایی  داشتن تحرک و پیاده روی و طناب زدن و دویدن در حل شدن سنگها بسیار کمک کننده است.

**همچنین توصیه  دفع به موقع ادرار میشود و از نگه داشتن ادرار جلوگیری شود .

**در موارد عفونت های ادراری با تجویز پزشک معالج از آنتی بیوتیک مناسب استفاده نمایید .

 

رژیم غذایی در عفونت ادراری

خوردن آب – آب آلبالو – قهوه – به – آب لیمو – آب هویچ – تره فرنگی – تخم شوید توصیه میشود.

البته به جز استفاده درست و سر وقت از آنتی بیوتیکهای مناسب تجویز شده توسط پزشک معالج.

 

رژیم غذایی در بزرگی پروستات : خوردن پیاز – انار – کدو تنبل

برای  عفونتهای قارچی  مجاری ادراری تناسلی:گریپ فروت  و ماست توصیه میشود.

رژیم سنگ صفراوی

 

رژیم سنگ صفراویصفرا

استفاده از :روغن زیتون – گریپ فروت – قهوه  – سیب توصیه میشود .
رژیم زردی : پیاز – شوید
پرهیز از :سرخ کردنی و چربی ها – اسفناج

رژیم زخم معده و ریفلاکس

زخم های گوارشی

زخم های گوارشی

رژیم زخم معده و ریفلاکس

با توجه به اینکه از علل شایع ایجاد زخمهای گوارشی میزان بالا ی اسید معده  و استرس ها و میکروب هلیکو باکتر پیلوری نیز مصرف انواع  قرصهای مسکن  میباشد در رژیم غذایی توصیه شده موارد فوق مد نظر هستند.

پرهیز از خوردن :

ترشی جات – سرخ کردنی – فلفل – ادویه – سوسیس – کالباس –همبرگر – پیتزا- خیار شور – قهوه – شکلات – هندوانه – خربزه – خیار- کلم /

غذاهای نفاخ مثل:حبوبات-نوشیدنی های گازدار- سیر وپیاز خام/
پرهیز از سیگار والکل/استرس

هر گونه مسکن ودارو با نظر پزشک مصرف شود.

میوه وسبزیجات مختصر و محدود ترجیحآ پخته/

بلافاصله بعد از غذا خوردن نخوابید و حداقل بین خوردن و خوابیدن 2 ساعت فاصله باشد./
حجم غذای خورده شده در هر وعده کم شود /

در عوض تعداد وعده های غذا بیشتر شود/

موقع خوردن غذا از صحبت کردن پرهیز شود /در عوض لقمه های غذا کاملا جویده شود / از خوردن مایعات زیاد به خصوص گاز دار در بین لقمه ها پرهیز شود .

صبحانه حتما میل شود (با توجه به فاصله زمانی بین شام تا ناهار روز بعد و احتمال افزایش اسید در محیط معده )

از آنجا که یکی  از علل زخمهای گوارشی وجود میکروب هلیکو باکتر پیلوری میباشد که از آب و غذای آلوده منتقل میشود ,حتی المقدور از خوردن آب و غذاهای آماده ی  خارج از منزل که در مورد بهداشت و سلامت تهیه آن مطمئن نیستید پرهیز نمائید.

 

مواد غذایی مفید در زخمهای گوارشی :

استفاده از:عسل – نعناع – زیره – آویشن – موز- انار- اسفناج – کدو – ترب سفید –رازیانه – شیرین بیان .
خوراکی های آزاد: برنج کته کم روغن – سیب زمینی آب پز – مرغ و ماهی و گوشت کبابی یا بخار پز – چلو ماهیچه – ماست شیرین کم چرب – میوه های کمپوت شده ی ترجیحا غیر صنعتی

رژیم حاوی روی (zn)

نقش روی در بدن:Kids-Rule-wooden-growth-chart-1

رشد و نمو طبیعی بدن

بهبود و التیام زخم ها .

سلامت پوست و مو وناخن ها .

شرکت در ساختمان انسولین و برخی آنزیم ها

شرکت در سوخت و ساز اسیدهای نوکلئیک

 

رژیم حاوی روی (zn) :

گوشت ها- جگر -صدف – شیر – تخم مرغ – آجیل -عدس – لوبیا –روی

کنجد – تخم کدو -گندم – انجیر -گردو

رژیم پوکی استخوان( رژیم حاوی ویتامین دی و کلسیم)

 

پوکی استخوان یا استئوپروز Osteoporosis به معنی کم شدن تراکم استخوان است که بدنبال آن قدرت استخوان کم شده و شکننده میشود و شکننده شدن استخوان موجب میشود احتمال بروز شکستگی در آن بیشتر شود. پوکی استخوان معمولاٌ بتدریج پیشرفت میکند و هیچ علامتی از خود بروز نمیدهد تا وقتی که شکستگی بوجود میاید.

گاهی کمبود vit D باعث گرفتگی های عضلانی و خستگی و ریزش موهای مقاوم به درمان و ختی افسردگی و… میشود.

نقش ویتامین دی در بدن : رشد و نمو و حفظ بافت طبیعی استخوان در دندان ونیز تنظیم سوخت و ساز کلسیم و فسفر در بدن میباشد .

 

پوکی استخوان میتواند در هر استخوانی از بدن ایجاد شود ولی معمولا در ستون مهره، لگن، مچ دست و دنده ها بیشتر دیده میشود.

 

رژیم پوکی استخوان وکمبود ویتامین دی و کلسیمvit d

پرهیز از :نوشابه های قندی و گاز دار – نمک – سیگار – قهوه و چای اضافی – کم تحرکی

پوکی
استفاده از :نور آفتاب بدون واسطه (لباس و شیشه)– شیر و لبنیات – کره – زرده تخم مرغ – ترکیبات آبزیی مثل ماهی و میگو – جگر – نخود فرنگی

 

پوکی استخوان
استفاده از خوراکی های حاوی کلسیم شامل :لبنیات – تخم مرغ – میگو –

ماهی (تن – آزاد – ساردین)کیوی – تخم کدو – اسفناج – کلم بروکلی – هویچ – زیتون

– لوبیا سفید – انجیر – بادام – کشمش – خرما و میوه های خشک

نقش کلسیم در بدن به جز پیشگیری از پوکی استخوان  , شامل تشکیل و حفظ بافت طبیعی استخوانها و دندانها  و سلامت مو و ناخن , انعقاد طبیعی خون , عملکرد طبیعی قلب و عضلات بدن میباشد .

رژیم آسم و آلرژی

رژیم آسم وآلرژی

پرهیز از آلرژن ها مثل :

فلفل و ادویه – سرخ کردنی – مواد کنسروی –رنگهای اضافی در خوراکی ها –بادنجان – گوجه فرنگی – هندوانه –انگور – کیوی – توت فرنگی/

دود سیگار – گردوغبار – بوی مواد شوینده – عطر وادکلن-

هوای سرد و خشک

استفاده از:به – آویشن – عسل – شلغم – سیب – اسفناج – نعناع – انار – اکالیپتوس – کاهو- رازیانه – سماق – انجیر

 

در درمان خارش پوستی ناشی از حساسیت :

خارشخارش 1

میتوان از روغن نارگیل ,نعناع ,آلوئوورا ,لیمو ترش ,اب اسفناج ,خیار ,حنا ,خردل سیاه ,زرد چوبه ,کتان ,سیر ,شلغم ,گشنیز, روغن کرچک ,روغن بادام تلخ ,انار شیرین ,سرکه ,مرزه ,هویچ , با بونه ,لوبیا ,نخود ,جو ,شیرین بیان استفاده کرد.